در تلگرام همراه ما باشید با اطمینان خرید کنید

اطلاعیه فروشگاه

در هنگام خرید حتما روی دکمه تکمیل خرید در صفحه بانک کلیک کنید تا پرداخت شما تکمیل شود مراحل پرداخت را تا آخر و دریافت کدپیگیری سفارش انجام دهید.در صورتی که نتوانستید پرداخت الکترونیکی را انجام دهید چند دقیقه صبر کنید و مجددا اقدام کنید و یا از طریق مرورگر دیگری وارد سایت شوید یا اینکه بانک عامل را تغییر دهید.راه های اربتاطی با ما شماره 09160593559یا ایمیلsajjad.behmard001@gmail.com با تشکر

صندوق‌هاي قرض‌الحسنه (word) 18 صفحه

صندوق‌هاي قرض‌الحسنه (word)  18 صفحه

عنوان :صندوق‌هاي قرض‌الحسنه

قالب بندی  :word

تعداد صفحات : 18

 

محتویات

چكيده

پيشينه سياسي و انقلابي صندوق‌هاي قرض‌الحسنه

رشد شگفت‌آور

موارد تخلف

اخلال در بازار پول

ارائه مدل

آزمون ريشه واحد

ماهيت هم‌خطي

واريانس همساني

تخمين مدل و بررسي پارامترهاي برآورد‌شده

نظارت بر صندوق‌هاي قرض‌الحسنه

منابع و مآخذ

منابع انگليسي

 

 

قسمتی از متن

چكيده

صندوق‌هاي قرض‌الحسنه كه با ديدگاه سياسي، انقلابي و اقتصادي در سال 1346تأسيس شدند و بعد از انقلاب، تحت نظارت سازمان اقتصاد اسلامي به فعاليت خود به‌طور رسمي و قانوني ادامه حيات دادند، اكنون معضلي براي اقتصاد ايران شده‌اند. مشكل ورشكستگي برخي از اين صندوق‌ها كم‌كم به بحران ملي تبديل مي‌شود كه گذشته از پيامدهاي منفي اقتصادي، عواقب اجتماعي خطرناكي براي بازار پول و سرمايه كشور خواهد داشت. تعاوني‌هاي اعتبار و مؤسسات قرض‌الحسنه كه هر روز در حال گسترش هستند، عملاً به مؤسسات انتفاعي پولي تبديل شده‌اند. آن‌ها با نرخ‌هاي بالا سپرده مي‌گيرند و به مشتريان خود تسهيلات مي‌دهند. به گفته مسؤولان بانك مركزي براساس قوانين پولي و بانكي حاكم بر كشور اين مؤسسات ديگر قرض‌الحسنه نيستند؛ چرا كه عمليات آن‌ها به اعطاي وام‌هاي ضرور و اضطراري كوچك محدود نيست. بسياري از اين مؤسسات به جز دريافت سپرده‌هاي ريالي، سپرده‌هاي ارزي نيز دريافت مي‌كنند و عملاً كار اين مؤسسات به عمليات زيرزميني تبديل شده است. افزون بر اين، افتتاح حساب جاري، حساب مدت‌دار، صدور دسته چك و پرداخت سود از جمله تخلفات اين مؤسسات است. اين در حالي است كه مؤسسات مذكور تحت نظارت و كنترل بانك مركزي قرار ندارند و عملكرد آن‌ها سبب اخلال در بازار پول و سرمايه و گاهي عدم اثرگذاري سياست‌هاي پولي مي‌شود.

هدف مقاله حاضر، بررسي مشكلات و بحران‌هايي است كه برخي صندوق‌هاي قرض‌الحسنه با عملكرد خود و بدون نظارت بانك مركزي در بازار مالي كشور ايجاد مي‌كنند. از جمله اخلال‌ها مي‌توان به رشد نقدينگي، افزايش ضريب فزاينده پولي و در پي آن، افزايش نرخ تورم، عدم تعهد به سپرده ذخيره قانوني و وام‌دهي بيش از حد و مهم‌تر از آن، فعاليت‌هاي صوري و پولشويي اشاره كرد. در پايان مقاله راهكارهايي جهت ادامه حيات اين صندوق‌ها با نظارت كامل بانك مركزي ارائه خواهد شد.

واژگان كليدي: صندوق‌هاي قرض‌الحسنه، بازار پول و سرمايه، نقدينگي، ضريب فزاينده نقدينگي.

 

پيشينه سياسي و انقلابي صندوق‌هاي قرض‌الحسنه

نخستين صندوق‌هاي قرض‌الحسنه را در سال 1346، عده‌اي از بازاريان تهران در مسجد لرزاده بنا نهادند. بازاريان شناخته‌شده وقت، نام اين صندوق را «صندوق ذخيره جاويد» نهادند. تشكل مذهبي ديگري از دل بازار تهران، دومين صندوق قرض‌الحسنه را به نام صندوق قرض‌الحسنه جاويد تأسيس كرد، اين صندوق كه به‌دليل كاركردهاي سياسي پشت‌پرده‌اي كه ايفا مي‌كرد، بارها مورد هجوم ساواك قرار گرفت. تعداد صندوق‌هاي قرض‌الحسنه با وجود مخالفت حكومت به‌شدت افزون شد. اغلب صندوق‌ها با تكيه بر پس‌اندازهاي مردمي به منابع قابل توجهي براي دسته‌هاي سياسي مخالف حكومت تبديل شدند. فعاليت سياسي مؤسسات قرض‌الحسنه تا آن‌جا پيش‌ رفت كه ساواك چندين‌بار به آن‌ها حمله كرد.

صندوق‌هاي قرض‌الحسنه آن زمان به‌طور عمده با هدف دستگيري از فقيران و نيازمندان و مبارزه با رباخواري در تهران تأسيس شد. اين مؤسسه را از همان ابتدا افراد شناخته‌شده بازاري و كاسبان معتبر اداره مي‌كردند و مردم نيز متناسب با نيازهايي كه داشتند، براي جذب تسهيلات با كارمزد ناچيز به اين صندوق‌ها رو مي‌آوردند. گفته مي‌شود بازاريان تهران، نخستين كساني بودند كه اوّل‌بار صندوق پس‌انداز كوچكي راه انداختند و از محل منابع انباشته شده آن به افراد نيازمند وام مي‌دادند. بنا به روايات مربوط به سال‌هاي واپسين دهه 40، سنّت «گل‌ريزان» (حمايت مالي از افراد ورشكسته) بهانه خوبي براي تشكيل اين صندوق‌ها بود. «بانك بدون نزول»، يكي از شناخته‌شده‌ترين مؤسسه‌هاي قرض‌الحسنه‌اي بود كه در سال‌هاي نخستين دهه پنجاه، در تهرآن‌راه‌اندازي شد. اين مؤسسه از محل منابع مالي خود وام‌هاي بسياري پرداخت كرد. اين مؤسسه، نخستين صندوق قرض‌الحسنه‌اي بود كه بر مبناي قانون تجارت، به ثبت قانوني رسيد. كاركردهاي سياسي و مبارزاتي خاص كه مؤسسان صندوق‌هاي قرض‌الحسنه در پي آن بودند، خيلي زود صندوق‌ها را در معرض تهديد نيروهاي امنيتي حكومت وقت قرارداد.

خيلي از صندوق‌هاي تشكيل‌شده در مساجد با فشار ساواك تعطيل شد. بسياري از گردانندگان صندوق‌ها البته با اتهام‌هاي سياسي، به ساواك كشانده شدند. بررسي‌ها نشان مي‌دهد نخستين كساني كه صندوق‌هاي قرض‌الحسنه را راه‌اندازي كردند، اعضاي گروهي سياسي بودند كه به نام «مؤتلفه اسلامي» معروف شدند. در رأس شاخه مبارزان بازاري اين جمعيت، افراد بانفوذي همچون حاج سعيد امّاني، حبيب‌الله عسكراولادي،. علي ميرمحمد صادقي و انصاريان قرار داشتند. آن‌ها تأمين مالي جنبشي را بر عهده داشتند كه وارد مبارزات مسلحانه ضد محمدرضا پهلوي شده بود. از آن‌جا كه تشكيل صندوق‌ها را مبارزان سياسي بر عهده داشتند و افزون بر اين، پرداخت وام‌هاي بدون بهره، كاسبي بانك‌ها و يهوديان بازار را كساد كرده بود، ساواك به‌شدت از صندوق‌ها در هراس بود. صندوق‌هاي قرض‌الحسنه تا سال 1357 به‌تدريج افزايش يافت؛ امّا به‌دليل فضاي سياسي خاص آن دوران تعداد آن‌ها از 200 مؤسسه تجاوز نكرد. زمان انقلاب، صندوق‌ها، آشكار و نهان، در مبارزه ضد حكومت شاه شركت كردند و جزو معتمدان انقلاب قرار گرفتند. انقلابيان امروز و بازاريان مبارز ديروز، همچنان بر حفظ صندوق‌هاي قرض‌الحسنه اصرار كردند. با اين حال، افزايش تعداد قرض‌الحسنه‌ها، موضوع تغيير ساختار و تبديل آن‌ها به بانك‌هاي خصوصي را سر زبان‌ها انداخت امّا ملي‌شدن اقتصاد و بسته‌شدن چتر بانكداري خصوصي در ايران، اين تفكر را به تعليق فرو برد. جمعيت مؤتلفه اسلامي كه نقش پررنگي در بسيج نيروها ضد محمدرضا شاه داشت، بي‌درنگ از امّام خمينيy مجوز تأسيس «بانك اسلامي» را درخواست كرد. به اين ترتيب، بناي «تشكيل سازمان اقتصاد اسلامي» از همان روزهاي اوليه سال 1358 ريخته شد و هيأت مديره آن تصميم گرفت با بسيج همه صندوق‌ها، مقدمات تأسيس يك بانك را فراهم آورد. مؤسسات بانك اسلامي در نشست‌هاي متعددي كه با مسؤولان بانك مركزي داشتند، مجوزهاي لازم را گرفتند؛ امّا دولت موقت تصميم گرفت بانك‌ها و صنايع را ملي اعلام كند. به اين ترتيب، بانك اسلامي كه سرمايه اوليه آن 2 ميليارد ريال بود و از سوي مردم 4 ميليارد پذيره‌نويسي شده بود، تشكيل نشد؛ ولي دولت قول داد كه شرايط ويژه‌اي را براي سازمان اقتصاد اسلامي ايجاد كند و قرار شد سازمان اقتصاد اسلامي، وظيفه خدمت‌رساني و اعطاي وام به صندوق‌هاي قرض‌الحسنه را بر عهده بگيرد (http://homitrade.persianblog.com).

به اين ترتيب، سازمان اقتصاد اسلامي را كه در سال 1358 بازاريان متنفذ ايجاد كردند، بسياري از صندوق‌هاي قرض‌الحسنه را تحت پوشش خود قرار داد. اين سازمان با تحت پوشش قراردادن صندوق‌هاي قرض‌الحسنه موجود رو به گسترش، عملاً بخشي از فعاليت بانكداري كشور را در اختيار دارد و وام‌هايي را در اختيار صندوق‌هايي قرار مي‌دهد كه قواعد، سازمآن‌را اجرا مي‌كنند. براساس اين قواعد، صندوق‌ها بايد بين 10 تا 15 درصد كل موجودي حساب‌هاي پس‌انداز و جاري خود را به‌صورت سپرده نزد سازمان اقتصاد اسلامي نگهداري كنند (همان).

رشد شگفت‌آور

در مورد تعداد مؤسسه‌هاي قرض‌الحسنه در سطح كشور، آمارهاي گوناگوني وجود دارد. آمارها نشان مي‌دهد كه از سال 1346 تا 1357 تعداد صندوق‌ها به 200 واحد رسيد؛ سپس در سال 1362 به 1400 واحد و سپس از آن به 2000 واحد در سال 1364 رشد يافته است. اين تعداد در سال 1365 به 2200 صندوق و بعد از ده سال، فراتر از 3000 واحد رسيد. در حال حاضر، برخي آمارها شمار اين صندوق‌ها را 6000 واحد برآورد مي‌كند.

جدول شماره 1: تعداد صندوق‌هاي قرض‌الحسنه 79-1348

سال

تعداد صندوق‌هاي قرض‌الحسنه

رشد سالانه (درصد)

58-1348

1359

1362

1363

1364

1365

1379

200

800

1400

1650

2000

2250

6000

-

300

75

18

21

13

166

مأخذ: مجله بانك و اقتصاد شماره 23-1381

فشار بر صندوق‌هاي قرض‌الحسنه از اوايل دهه 60 آغاز شد. در آن زمان، فعاليت صندوق‌ها در نبود بانك‌هاي خصوصي گسترش يافت و فضايي انحصاري داشتند. تخلفات برخي صندوق‌ها در سال 1362 سبب شد تا صندوق‌هاي بدون مجوز را تعطيل كنند. اين فشار همچنان ادامه داشت تا آن‌كه در سال 1366 وزير كشور از سازمان اقتصاد اسلامي خواست تا از هرگونه دخالت در امور صندوق‌هاي قرض‌الحسنه خوداري كنند ().

با آغاز دهه 70 فعاليت صندوق‌ها با افت شديدي روبه‌رو شد. سياست انبساطي بانك‌ها، آغاز به‌كار چند مؤسسه مالي و اعتباري و از سرگيري همزمان فعاليت بورس تهران به اين روند نزولي دامن زد. در كنار اين وقايع، افزايش قيمت ارز و طلا كه سودآوري چشمگيري داشت، پول‌هاي سرگردآن‌را به سمت خود جذب كرد و كم‌كم صندوق‌ها جذابيت خود را از دست دادند (همان)؛ امّا از نيمه دوم دهه هفتاد به علل گوناگون از جمله سختگيري بيش از حد بانك‌ها جهت اعطاي وام كه از سياست انقباضي بانك مركزي به‌منظور كاهش نقدينگي سرچشمه مي‌گرفت، اين صندوق‌ها دوباره فعاليت خود را گسترش دادند و تعداد آن‌ها فزوني گرفت؛ زيرا صندوق‌ها تحت نظارت بانك مركزي نبودند و مي‌توانستند به راحتي سپرده‌ها را گرد آوردند و به اعطاي وام و اعتبار بپردازند.

موارد تخلف

انتقاد به عملكرد صندوق‌هاي قرض‌الحسنه از اواسط سال 1381 آغاز شد؛ سپس به اوج خود رسيد. وزارت اقتصاد و دارايي اعلام كرد: «اين صندوق‌ها غيرانتفاعي هستند؛ در حالي كه فعاليت آن‌ها انتفاعي است. همچنين برخي از صندوق‌ها به افتتاح حساب جاري و استفاده از دسته چك، حساب مدت‌دار و پرداخت سود مبادرت كرده‌اند». بحث اصلي دربارة فعاليت اين صندوق‌ها به شيوه‌هاي غيرقانوني اعطاي وام بر‌مي‌گردد. براساس موازين شرعي و اساسنامه فعاليت اين صندوق‌ها، اعطاي هرگونه وام با بهره به‌صورت مشروط ممنوع است؛ امّا اين اصول را برخي از صندوق‌ها زير پا مي‌نهند.

در طول مدت فعاليت صندوق‌هاي قرض‌الحسنه از ابتداي سال 46 تاكنون، دو گرايش عمده در كار آن‌ها ديده شده است. نخست، اين صندوق‌ها براي مبارزه با رباخواري پديد آمده‌اند و فعاليت بسياري از آن‌ها از جمله صندوق‌هاي زير نظر سازمان اقتصاد اسلامي به همين شكل ادامه يافت؛ امّا گرايش ديگري هم در فعاليت اين صندوق‌ها پديد آمد. بسياري از صندوق‌هاي موجود كشور فعاليت اقتصادي (از خريد و فروش سهام تا دلالي مسكن، خودرو و موبايل) مي‌كنند. حتي برخي از اين صندوق‌ها به‌ شيوه‌هاي خاصي به خريد و فروش انواع لوازم خانگي روي آورده‌اند. افزون بر اين، بعضي از اين مؤسسات به فعاليت غيرقانوني از جمله پولشويي، ايجاد بازارهاي سياه، دلالي و ساخت‌و‌ساز مسكن روي آورده‌اند (روزنامه همشهري: 25/8/1381)؛ در حالي كه اعتقاد بر اين است اين صندوق‌ها نبايد كار اقتصادي كنند و اگر قرار است چنين اتفاقي بيفتد، بايد به‌طور كامل شرعي و قانوني باشد.

 


اشتراک بگذارید:


پرداخت اینترنتی - دانلود سریع - اطمینان از خرید

پرداخت هزینه و دریافت فایل

مبلغ قابل پرداخت 500 تومان
کدتخفیف:

درصورتیکه برای خرید اینترنتی نیاز به راهنمایی دارید اینجا کلیک کنید


فایل هایی که پس از پرداخت می توانید دانلود کنید

نام فایلحجم فایل
sandoghhaye-gharzol-hasane_1669864_8468.zip89.1k





دسته بندی محصولات فروشگاه

آخرین محصولات فروشگاه

محبوبترین محصولات

آمارگیر وبلاگ

وضعیت آب و هوا

هدایت به بالای صفحه

ساعت و تاريخ

الکسا